Τετάρτη, 30 Σεπτεμβρίου 2020

Η ΣΤΕΝΗ ΤΟΥ ΘΡΥΛΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ

ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ

ΜΟΥΣΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ

ΜΑΓΑΖΙΑ ΚΑΙ ΠΑΛΙΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ ΤΗΣ ΣΤΕΝΗΣ

Η ΟΡΕΙΝΗ ΦΟΡΕΣΙΑ ΤΩΝ ΔΙΡΦΥΩΝ

ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ

Στη φτερωτή του χρόνου

Γύρνα, φτερωτή του μύλου

Γύρνα φτερωτή του μύλου να περάσει το νερό,
μέριασε θολό ποτάμι να 'ρθει το συμπεθεριό,
έβγα στ' άσπρο σου μπαλκόνι φεγγαράκι μου χρυσό.

Τραγουδάνε τα νιογάμπρια και περνάν τον ποταμό,
λάμπει στο χορτάρι η πάχνη, φτάνει το συμπεθεριό.
Μέλι θα γιομίσει τώρα κάθε μύγδαλο πικρό.

Γύρνα φτερωτή του μύλου να περάσει το νεράκι
απ' τον ποταμό που λάμπει να 'ρθει το συμπεθεριό,
έβγα στ' άσπρο σου μπαλκόνι φεγγαράκι μου χρυσό

Στίχοι: Νίκος Γκάτσος

Fteroti tou chronou 5

ΑΠΟ ΤΑ ΒΑΘΗ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ

Από τότε που οι άνθρωποι δημιούργησαν τις πρώτες οργανωμένες κοινωνίες και άρχισαν να καλλιεργούν την γη, πολύ γρήγορα κατάλαβαν την ανάγκη επεξεργασίας των σιτηρών και έψαχναν τρόπους να τα καταφέρουν. Η λέξη ψωμί ετυμολογικά προέρχεται από το ρήμα ψώω δηλαδή τρίβω, αλέθω.

Fteroti tou chronou 1Πρώτο εργαλείο άλεσης ήταν μια κοίλη επιφάνεια, όπου τοποθετούσαν τους σπόρους και τους κτυπούσαν με μια πέτρα.

Fteroti tou chronou 2Εξέλιξη του συστήματος αυτού υπήρξαν τα πρώτα γουδιά

Επόμενο βήμα ο χειρόμυλος: δυο πέτρες σε σχήμα κύκλου η μια πάνω στην άλλη. Η κάτω πέτρα έμενε σταθερή. Η επάνω πέτρα είχε ξύλινο χερούλι για να μπορεί να στριφογυρίζει και στο κέντρο της μια τρύπα για να ρίχνουν τους σπόρους.

Fteroti tou chronou 3Σταδιακά χρησιμοποίησαν μεγαλύτερες πέτρες οριζόντιες και κάθετες και με χειρωνακτική δύναμη ή την δύναμη των ζώων άλεθαν τα σιτηρά (η ανακάλυψη του τροχού  άλλαξε την ιστορία της ανθρωπότητας).

Η χρησιμοποίηση αργότερα της δύναμης του νερού ή του ανέμου στους μύλους, αποτελεί μια τεχνολογική επανάσταση, γιατί πρώτη φορά ο άνθρωπος εκμεταλλεύεται άλλη δύναμη πλην της δικής του ή των ζώων.

Υδραλέτης

Η ιστορία του νερόμυλου αρχίζει με την νερομηχανή που αναφέρεται χωρίς λεπτομέρειες σε επιγραφές των Σουμερίων. Στην Ελλάδα οι νερόμυλοι λειτούργησαν από πολύ νωρίς. 

Fteroti tou chronou 4Ο Στράβωνας περιγράφει τον υδραλέτη, υδροκίνητο μύλο άλεσης δημητριακών που πρωτοχρησιμοποιήθηκε στα Κάβειρα, από τον ελληνομαθή βασιλιά του Πόντου Μιθριδάτη ΣΤ΄ τον Ευπάτορα. Σύμφωνα με την περιγραφή ο ίδιος τύπος μύλου χρησιμοποιείται απαράλλαχτος έως σήμερα: «Αποτελούνταν από μια οριζόντια πτερωτή, έναν κατακόρυφο άξονα και δύο οριζόντιες μυλόπετρες. Ο άξονας διαπερνούσε την κάτω μυλόπετρα και συνδεόταν μέσω μεταλλικών συνδέσεων με τη διάτρητη στο κέντρο της πάνω μυλόπετρας. Το νερό κινούσε την πτερωτή και ο άξονας μετέδιδε την περιστροφή στην πάνω μυλόπετρα. Ο καρπός από τη χοάνη έπεφτε στο άνοιγμα της περιστρεφόμενης μυλόπετρας, αλεθόταν ανάμεσα στις δύο μυλόπετρες και εξερχόταν περιφερειακά με τη βοήθεια της φυγόκεντρης δύναμης. Η χοάνη ήταν εφοδιασμένη με ρυθμιστή παροχής καρπού, που προωθούσε τον καρπό ανάλογα με την ταχύτητα περιστροφής».

ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ Ο ΝΕΡΟΜΥΛΟΣ

ΓΙΑΝΝΗ ΜΗΤΑΚΗ

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΑΝΑΓΝΩΣΕΙΣ

ΤΑ ΣΟΓΙΑ ΤΗΣ ΣΤΕΝΗΣ

ΠΕΡΑΣΑΝ

ΚΑΤΣΑΝΑΣ

ΚΙΡΚΙΛΗΣ

ΚΟΝΤΟΣ

ΠΑΠΑΚΗΡΥΚΟΣ

ΠΑΤΕΡΙΤΣΑΣ

ΤΣΟΥΤΣΑΙΟΣ

ΧΑΛΙΟΣ

ΧΟΝΔΡΟΣ

ΧΟΥΛΙΑΡΑΣ

ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ

ΑΡΧΕΙΑ

ΟΙ ΕΝΕΡΓΟΙ ΣΥΛΛΟΓΟΙ ΤΗΣ ΣΤΕΝΗΣ

Επικοινωνήστε μαζί μας

Αναζήτηση αρχείου